Yantra (sanskryt: यन्त्र) to geometryczny diagram używany w hinduizmie, buddyzmie tantrycznym i dżinizmie jako narzędzie do medytacji, koncentracji i duchowej transformacji. Słowo yantra pochodzi od rdzenia yam („kontrolować”, „utrzymywać”) i tra („narzędzie”, „instrument”), co razem można przetłumaczyć jako „narzędzie kontroli” lub „instrument koncentracji”.

Yantra Może mieć postać prostych figur ( Punkt, kół, trójkątów, kwadratów, lotosów) albo bardzo złożonych wzorów, które symbolizują różne aspekty wszechświata i umysłu.

Gdzie te symbole mają następujące znaczenia:

Punkt (bindu) – symbolizuje Centrum energii, symbol absolutulub świadomości

Trójkąty – Energia męska (w górę) lub żeńska (w dół), dynamika duchowa.

Koła (czakry) – Symbol cykliczności, przepływu energii.

Lotos – Czystość, duchowe otwarcie.

Kwadrat – Granice ochronne, materialna struktura.

Najbardziej znana yantra, Shri Yantra, reprezentuje boginię Tripura Sundari (forma Shakti) i cały wszechświat. Składa się z 9 nakładających się trójkątów i jest uważana za bardzo potężne narzędzie medytacyjne.

Jak używa się yantry?

• Do medytacji: Patrząc w centrum yantry (bindu), umysł koncentruje się, wycisza i wchodzi w głębsze stany.
• W rytuałach (puja): Yantry są instalowane na ołtarzach jako symbole obecności boskiej energii.
• Na ścianie lub ciele: Czasem noszone jako amulety, malowane na ścianach lub ciele dla ochrony i pomyślności.

Mantra i Yantra:

Mantry mają również formę, kształt, zwany yantrą. Uważa się, że każda myśl ma formę, każda emocja, każde pragnienie, każda myśl ma formę. Formy te mają charakter sensoryczny. Wszystko, co jest stworzone przez umysł, jest rozpoznawane przez zmysły i ma naturę senatorską.

Często Mantra i Yantra używamy razem. Gdzie Mantra to dźwięk, wibracja, słowo mocy a Yantra forma wizualna, symbol.

Yantra do Medytacji i do Trataka:

Często Mantra i Yantra używamy razem. Gdzie Mantra to dźwięk, wibracja, słowo mocy a Yantra forma wizualna, symbol.  W stanie głębokiej koncentracji wizualizacja Yantr tworzy w umyśle potężne pole energetyczne. Ci, którzy praktykują Trataka, nieruchome wpatrywanie się w płomień świecy, wiedzą, że ta praktyka uspokaja umysł. Nawet cierpiący na bezsenność mogą łatwo zasnąć, jeśli odpowiednio ćwiczą tratakę.

Umysł staje się całkowicie skupiony na symbolu, a mentalne nastawienie i nastrój całkowicie się zmieniają. Trataka jest wizualna i umysłowa. Kiedy zaczynasz wizualizować Jantrę wewnętrznie, kiedy Jantra pojawia się spontanicznie w twoim umyśle, wkraczasz w inny wymiar świadomości. To jest jak przejście ze stanu czuwania do stanu snu, ze stanu snu do stanu prany, ze stanu prany do stanu snu.

W Szwajcarii i Francji przeprowadzono eksperymenty z Yantrami na dzieciach w wieku szkolnym. Młodym uczniom rozdano książeczkę do kolorowania yantra. Przez trzy do sześciu miesięcy na zajęciach plastycznych poproszono ich o pokolorowanie tylko Yantr, a nie rzeczy, które normalnie mieliby, takich jak domy, drzewa, góry, rzeki, słońce, księżyc itp.

Dzieci ciągle widziały symbole Jantry, a wizualizacja symboli Jantry zmieniała rozproszony wzór w ich umyśle. Zadanie kolorowania Yantr działa jak proces medytacyjny, ponieważ dzieci musiały skupić się na Yantrze, aby ją pokolorować. Efekty stały się widoczne po trzech lub czterech miesiącach, kiedy ich zdolności chwytania, zapamiętywania i ekspresji wykazały znaczną poprawę w porównaniu z inne dzieci, które malowały w normalnych kolorowankach. Dr Jacques Coulon ze Szwajcarii napisał książkę, w której stwierdza, że malując yantry, zdolności dzieci do zapamiętywania, zdolność przyswajania informacji i twórcza ekspresja wykazują tendencję wzrostową.

Każde dziecko wie: „Maluję dom, drzewo lub słońce”. Istnieje myśl intelektualna. Ale kiedy kolorują Yantrę, o czym mogą myśleć? To nie jest dom, krajobraz ani osoba. Nie jest identyfikowalny. To tylko kwadraty, trójkąty i koła. Jednak samo skupienie się na obrazie wpływa i usprawnia myślenie intuicyjne i kreatywne. Nasz podświadomy umysł nieustannie rejestruje obrazy i obrazy, mimo że nasz świadomy umysł rozpoznaje tylko kilka na podstawie skupienia w danym momencie.

Patrzę na ciebie, ale wiem, że mój umysł zbiera obrazy drzew, które widzę na obrzeżach mojego pola widzenia. Kształt drzewa jest rejestrowany przez umysł, chociaż nie jestem tego świadomy. Nawet ich nie obserwuję, ale mój umysł rejestruje te informacje. Dlatego, kiedy patrzysz na Yantrę, może to dla ciebie niewiele znaczyć, ale wiele znaczy dla wzorca energetycznego twojego umysłu. Te wewnętrzne wzorce energii zaczynają reagować na koncentrację i świadomość, kiedy medytujesz nad Yantrą, ponieważ te obrazy tworzą potężne psychologiczne wrażenia.

Symbole Transcendentalne i Transzmysłowa :

Są to mapy świadomości, Yantry, formy geometryczne, które jogini wizualizowali w głębokich stanach medytacji, kiedy próbowali doświadczyć i zrozumieć subtelne wibracje we własnym ciele i kosmosie. To, co słyszeli, było mantrami, a to, co widzieli, było Yantrami. Na tym poziomie świadomości wrażenia lub symbole są percepcjami transzmysłowymi.

Yantry widziano również, gdy jogini próbowali wizualizować bezforemny Najwyższy Element. Czym jest wizja bezforemności? To wtedy, zamiast wyimaginowanej materialnej formy, doświadczasz jej istotnego elementu. Jest tym, co jeszcze nie przybrało formy materialnej, a jednak istnieje. Tantra wyjaśnia, że shivalingam jest symbolicznym przedstawieniem bezforemnego Shivy, podczas gdy wizerunek Shivy jako osoby ubranej w skórę tygrysa, z wężami owiniętymi wokół szyi, jest reprezentacją jego zamanifestowanej formy. W ten sam sposób obraz Durgi jako bogini jest reprezentacją zamanifestowanej formy tego aspektu, ale Durga yantra symbolizuje Durgę bez formy.

Yantry są symbolami bezkształtnej, transcendentalnej rzeczywistości. Jak możesz sobie wyobrazić coś, co jest niczym? Jak będziesz kontemplował to, czego nigdy nie widziałeś? H2 i O; dwie części wodoru i jedna część tlenu. Kiedy są oddzielne, nie można ich zobaczyć gołym okiem. W tym przypadku formuła jest reprezentacją bez formy.

W ten sam sposób Yantra jest symboliczną reprezentacją wiecznej zasady.

Yantry mogą również pojawić się w snach, kiedy umysł ominął zmysły i podstawową fizyczną świadomość.

W tradycji indyjskiej używanie Mantry i Yantry jako synonimu bhakti sadhany jako kanału i oczyszcza emocje oraz tworzy stan umysłu, w którym aspirant może połączyć się z obiektem kultu.

Bhakti to stan umysłu. Istnieją różne stany umysłu – zazdrość, nienawiść, miłość, chciwość itp. Podobnie bhakti jest stanem umysłu. Inne stany łączą człowieka ze światem materialnym, podczas gdy bhakti łączy go z obiektem wewnętrznej identyfikacji.

Najbardziej używane Yantra:

Shri Yantra

Najpotężniejsza i najbardziej znana yantra. Symbolizuje kosmiczną jedność, żeńsko-męskie energie (Shiva–Shakti), duchowe i materialne spełnienie. Używana zarówno do głębokiej medytacji, jak i do trataki – ze względu na precyzyjną symetrię i geometryczny porządek.

Efekty: uspokaja umysł, aktywuje intuicję, harmonizuje czakry, prowadzi do wyższych stanów świadomości

Kali Yantra

Używana do medytacji nad transformacją, pokonaniem ego, strachu i iluzji. Silna, często intensywna w odbiorze – idealna dla zaawansowanych praktyków. oczyszczenie podświadomości, wyzwolenie z ograniczeń, kontakt z siłą wewnętrzną

Chandra Yantra

Yantra Księżyca – pomaga w emocjonalnej równowadze. Stosowana w medytacji i tratace do łagodzenia stresu, poprawy snu, rozwijania intuicji

Surya Yantra

Yantra Słońca – dodaje energii, witalności, jasności umysłu. Świetna do porannej medytacji, może być używana do trataki w celu wzmocnienia siły woli i pewności siebie

Ganesha Yantra

Pokonywanie przeszkód wewnętrznych (strach, niepewność, brak koncentracji). Poprawa pamięci, skupienia, klarowności intelektualnej. Wsparcie w rozpoczęciu nowych projektów, studiów, podróży duchowej.

Duchowa ochrona i zakorzenienie

Lakshmi Yantra

Przyciąga sukces w finansach, karierze, handlu. Wzmacnia wdzięczność, równowagę wewnętrzną, uważność. Przynosi pokój i zgodę w rodzinie i społeczności. Pomaga w skupieniu, ciszy umysłu, otwiera na piękno istnienia. Harmonizuje przestrzeń, oczyszcza aurę z negatywnych wpływów.

Bhuvaneshwari Yantra

uwalnia od klaustrofobicznych myśli, lęków, ograniczeń. wspiera rozwój współczucia, empatii i akceptacji siebie. pomaga wyrównać emocje i wprowadza umysł w stan spokoju. wzbudza inspirację i odwagę do nowych projektów. buduje stabilną, otwartą, ale jednocześnie bezpieczną aurę.

Trataka (medytacja wpatrywania się):

1. Usiądź spokojnie, ok. 1 m od yantry (na wysokości oczu).

2. Ustaw ją w dobrze oświetlonym miejscu lub podświetl.

3. Skup wzrok na centralnym punkcie (bindu) przez 2–5 minut.

4. Zamknij oczy i pozwól obrazowi powidoku unosić się między brwiami.

5. Powtórz 3–5 razy, codziennie – najlepiej rano lub przy nowiu / pełni.

Artykuł na podstawie różnych wykładów i książki Książka- Mantra i Jantra od

Swami Niranjanananda Saraswati